Mae chwech mudiad pwysig Cymreig yr wythnos hon wedi uno i ymgyrchu yn erbyn cau Ysgolion bychain gwledig Cymreig. Gyda’i gilydd mae Ymgyrch Diogelu Cymru Wledig, CFfI Cymru, Merched y Wawr, UFfC, Sefydliad y Merched, a Chronfa Ysgolion Bychain Cymreig, yn cynrychioli mwy na 65 mil o unigolion drwy Gymru.
Cytunodd y grwp i greu mudiad newydd o dan yr enw Cymdeithas Ysgolion Bychain Cymru gyda’r nod o ymgyrchu yn erbyn y bygythiad cynyddol o gau sy’n wynebu ysgolion gwledig bychain. Mae’r grwp yn teimlo bod cau ysgolion gwledig yn tanseilio’r ffabrig cymdeithasol sy’n bodoli o fewn cymunedau bychain, gan effeithio ar iaith, ysbryd cymunedol a ffabrig cymdeithasol.
Heddiw dwedodd Cris Tomos trefnydd Cronfa Ysgolion Bychain Cymreig a ymgyrchodd fel Cadeirydd Ymgyrch Ysgol Hermon, “Mae gwir angen am fudiad fel hyn a fyddai wedi cynorthwyo Ysgol Hermon i frwydro drwy’r Uchel Lys, teimlaf bod y profiad gennym ni yn ymladd yn erbyn cau ein hysgol, a chefnogaeth yr amrywiol fudiadau hyn sydd wedi dod at ei gilydd oherwydd eu bod yn credu bod hon yn ymgyrch hanfodol sydd raid ei hennill.”
Mae mwy na 200 o ysgolion bychain yn wynebu cau o dan y polisi cyfredol – gall unrhyw ysgol gyda llai na 90 o ddisgyblion wynebu cau. Bydd y grwp yn ceisio datblygu mudiad fel bod Cymdeithas Ysgolion Bychain Cymru a Chylchoedd chwarae chylchoedd chwarae yn gallu ymdrin â’r materion heb fod dan anfantais, hysbysu’r cyhoedd yn gyffredinol am bwysigrwydd rôl Ysgolion gwledig Cymreig a chylchedd chwarae yn eu cymunedau.
Bydd y gymdeithas yn cynhyrchu Deiseb cenedlaethol a gobeithio’i dosbarthu ymhlith y 65,000 aelodau o’r grwpiau partner gyda’r bwriad o gyrraedd targed o 500,000 erbyn hydref 2005. Mae cronfa ar wahan wedi cael ei sefydlu i godi arian i roi cymorth a chyngor i rieni a chyrff llywodraethol ysgolion dan fygythiad.
Dwedodd Cyfarwyddwr YDCW Peter Ogden, ‘Mae YDCW yn teimlo’n gryf iawn bod yr ysgol leol nid yn unig yn darparu addysg o ansawdd uchel ond hefyd yn annog ymhlygiad cymunedol ar lefel leol. Mewn rhai ardaloedd gwledig yr ysgol leol yw’r unig fan cyfarfod, byddai colli’r cyfleuster hwn yn cael effaith niweidiol ar yr iaith, diwyllant a’r amgylchedd yng Nghymru wledig’.
Nodiadau i'r Golygydd:
Am fwy o wybodaeth
cysylltwch â Sioned Humphreys Dirprwy Gyfarwyddwr YDCW 01938 552525 07855 370997
Cyfweliadau Cymraeg/Saesneg ar gael
