Adolygiad Llyfr gan Merfyn Williams	Book Review by Merfyn Williams
Anheddau Bychain Gwledig yng Nghymru Gofal a Chadwraeth	Small Rural Dwellings in Wales Care and Conservation
Cadw: Welsh Historic Monuments Adeilad y Goron Parc Cathays Caerdydd CF10 3NQ ISBN 1 85760 154 8	Cadw: Welsh Historic Monuments Crown Building Cathays Park Cardiff CF10 3NQ ISBN 1 85760 154 8
Casgliad o ddyfyniadau	Some Quotations
Cyflwyniad	Introduction
"Mae yna batrwm anheddu pendant yn nodweddiadol o ardaloedd arfordiol a mynyddoedd gogledd a gorllewin Cymru." "Am eu bod yn rhan o archif cyfoethog ar gyfer hanes cymdeithasol, economaidd a diwylliannol Cymru yn yr oes fodern, mae angen gwarchod a chynnal a chadw'r anheddau hyn."	"There is a distinctive pattern of settlement - characteristic of the seaboard and mountains of north and west Wales" "As part of a rich archive for Welsh social, economic and cultural history in the modern period, they deserve preservation and sympathetic management."

Gwlad o Anheddau Bychain		A Land of Small Dwellings
"Roedd Cymru'r bedwaredd ganrif a'r bymtheg yn wlad o dyddynnod bychain." Tai gweithwyr fferm oedd y rhain yn y lle cyntaf ond diflannodd llawer ohonynt.		"Nineteenth-century Wales was a country of small land holdings. "These were farmworkers' cottages but most have disappeared.
"Nid oes gennym unrhyw fythynnod gweithwyr fferm bellach .... Mae'r hen fythynnod wedi mynd rhwng y c[n a'r brain - nid ydynt yn ddigon da bellach i'w defnyddio fel stordai ar gyfer tatws'. (ardal San Clr)."		'We have no labourers' cottages now... the old cottages have come down - they are not now fit to be used as potato stores' (St Clears area).

Traddodiadau Adeiladu	Building Traditions
"Mae disgrifiadau o dai yn nghefn glwad Cymru yn ystod y bedwaredd ganrif a'r bymtheg, dro ar l tro yn cyferbynnu bythynnod newydd, gwell ac anheddau h]n, tlotach eu natur. Yr adeiladau newydd gwell hyn yw'r rhan fwyaf o'r bythynnod sydd yn goroesi."	"Descriptions of housing in nineteenth-century rural Wales again and again draw a contrast between newer, better cottages, and dwellings of an older, poorer type. Most of the cottages which survive are these newer, better buildings."
Tai a'r Gymdeithas	Houses and Society
"Mae'n bosibl mai chwarelwyr a gweithwyr nad oeddynt yn perthyn i fyd amaeth oedd ymhlith y cyntaf i fforddio tai o safon uwch: mae cyfeiriadau mynych at 'fythynnod bach taclus' y chwarelwyr yn nisgrifiadau teithwyr o Ogledd Cymru."	"Quarrymen and non-agricultural workers may have been amongst the first to afford a better standard of house: there are repeated references to the 'neat cottages' of the quarrymen in travellers' accounts of north Wales."
Gofalu am Draddodiad y Bwthyn	Caring for the Cottage Tradition
"Mae'r rhan hon yn nodi sut y gall gwaith sy'n rhoi ystyriaeth ddyledus i gymeriad annedd gadw ei gwerth hanesyddol tra'n sicrhau y gellir parhau i'w defnyddio neu hyd yn oed ei ddefnyddio at ddibenion newydd. Caiff enghreifftiau o arfer da eu nodi a chaiff ffynhonellau eu rhestru ar gyfer cyngor defnyddiol a chymorth ymarferol."	"This section sets out to describe how work which is sensitive to the character of a dwelling can preserve its historic value while providing for continued or even new use. Some examples of good practice are shown and sources of useful advice and practical help are listed."
Y mae YDCW yn croesawu'r llyfryn hwn sydd yn dilyn ein pamffledyn ni 'Etifeddiaeth y Tyddyn' a gyhoeddwyd yn 1999. Yn hwn ceir mwy o engrifftiau o mwy o fanylion ond yr un yw'r neges. Ein gobaith yw y bydd y llyfryn yn cadarnhau pwysigrwydd y 'cyffredin' yn ein treftadaeth adeiladol cyn i hwnnw fynd yn 'anghyffredin'!	CPRW welcomes this booklet, which follows on from our pamphlet 'The Cottage Tradition' published in 1999. This document contains many more examples and more detail but the message is essentially the same. Our hope is that it will reinforce the significance of the 'commonplace' in our built heritage before that becomes the 'peculiar'!
Dychwelyd i ben y dudalen	Return to top of page